L'affaire Farewell

Το όνομα Farewell δόθηκε στον Ρώσο αξιωματούχο από τους Γάλλους και προτιμήθηκε από κάποιο Γαλλικό ώστε σε περίπτωση αποκάλυψης του να κερδίσουν χρόνο.

Έχοντας ως οδηγό τις Ζωές των Άλλων , ο Γάλλος Christian Carion (Ένα χελιδόνι έφερε την άνοιξη, Καλά Χριστούγεννα) μελετά την υπόθεση Farewell, μια αληθινή ιστορία κατασκοπίας που συνέβη στις αρχές της δεκαετίας του 80. Το πολύγλωσσο φιλμ του, που διαδραματίζεται σε Μόσχα (κυρίως), Παρίσι και Ουάσινγκτον μας ξαναφέρνει σε επαφή μ’ ένα ξεχασμένο κινηματογραφικό είδος, την κατασκοπική ταινία της ψυχροπολεμικής περιόδου.
  
Κρατώντας αμείωτο το σασπένς στη διάρκεια της ταινίας , ο Carion προσπαθεί να τονίσει την προσωπική ευθύνη του καθενός σε ένα πολιτικό σύστημα . Ο Emir Kusturica υποδύεται τον Sergei, έναν αξιωματούχο της KGB που βλέπει τον κομμουνισμό που αυτός ονειρεύτηκε να καταρρέει και θεωρεί πλέον χρέος του την αλλαγή πολιτικού σκηνικού στη Σ. Ένωση. Μέσω του Pierre, ενός υπεράνω υποψίας Γάλλου μηχανικού (Guillaume Canet) μεταφέρει στον δυτικό κόσμο μυστικά γύρω από το δίκτυο πρακτόρων που έχει στήσει η KGB σε όλη την Ευρώπη. Το φιλμ επικεντρώνεται στους 2 βασικούς χαρακτήρες, μελετώντας τους σε πολλές καθαρά ανθρώπινες στιγμές των συναντήσεων τους. Ο Sergei πιστεύει πως η χώρα του χρειάζεται ένα σοκ ανάλογο με αυτό του 1917 και πως ο καθένας ανάλογα με τη θέση του οφείλει να παλέψει γι’ αυτό. Ο Pierre είναι απρόθυμος να βοηθήσει αρχικά, όμως εντυπωσιασμένος και ο ίδιος από την αφοσίωση του Sergei στην ανιδιοτελή πράξη του (καθώς δε ζητάει χρήματα για τις πληροφορίες που παρέχει) συνεχίζει. Οι 2 άντρες στη πορεία θα αποκτήσουν αμοιβαία εκτίμηση αλλά και κοινά προσωπικά προβλήματα, απόρροια των πράξεων τους, καθώς θα συγκρουστούν με τις οικογένειες του. Σε καμία περίπτωση πάντως δεν αισθάνονται ήρωες, κάτι για το οποίο φροντίζει και ο φακός του Carion που δεν τους αντιμετωπίζει ως τέτοιους και δεν γεμίζει τη ταινία με στιγμές ψευδοηρωισμού. Ήρωες αντιθέτως πρέπει να αισθάνθηκαν οι συντελεστές μετά την ολοκλήρωση του φιλμ καθώς ενοχλήθηκαν ουκ ολίγες φορές από τη Ρωσία για να μην αναπτύξουν το “πολύπλοκο” αυτό θέμα. Ο πρωταγωνιστικός ρόλος μάλιστα κατέληξε στον Kusturica μετά από πιέσεις προς τον Ρώσο ηθοποιό Βλαντίμιρ Μακοβέτσκι που είχε επιλεχθεί αρχικά, ενώ το όνομα του Ρώσου αξιωματούχου αλλάχθηκε προς προστασία της οικογένειας του. 

Όλες οι πιέσεις πάντως φαίνεται να μην στέκουν καθώς το τελικό αποτέλεσμα είναι αρκετά δίκαιο. Ο Reagan για παράδειγμα μοιάζει με την πιο …αστεία φιγούρα του φιλμ, οι Γάλλοι συμπεριφέρονται όπως και Ρώσοι αν είχαν και αυτοί στα χέρια τους τέτοιο θησαυρό, γενικώς μην περιμένετε ταινία με καλούς δυτικούς και κακούς ανατολικούς, άλλωστε κάτι τέτοιο θα παρέπεμπε σε ταινίες της εποχής εκείνης και θα ήταν ο ορισμός του αναχρονισμού. Εδώ ένας δυτικός και ένας ανατολικός συνεργάζονται από σπόντα, με έναυσμα το όνειρο για ένα καλύτερο μέλλον της πατρίδας του δεύτερου, που σε μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή δηλώνει πως θέλει έτσι να φτιάξει το μέλλον του γιου του - αυτό βέβαια δε ξέρουμε κατά πόσο το κατάφερε έτσι πως είναι η Ρωσία σήμερα…